Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela - opracowanie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Znaczenie tytułu, czas i miejsce akcji

Znaczenie tytułu Tytuł noweli Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela daje czytelnikowi zapowiedź treści utworu i sposobu narracji w nim. Z tytułu dowiadujemy się o zawodzie opowiadającego i o tym, że temat wspomnień dotyczy jego pracy. Poznański prywatny nauczyciel wspomina swojego zmarłego ucznia Michasia. Opis losów chłopca pamiętnikarz łączy z uwagami świadomego pedagoga o zaborczym systemie edukacji, który zamiast rozwijać... więcej



Bohaterowie

Michaś – nadwrażliwe jedenastoletnie dziecko, osierocone przez ojca, któremu powiedziano, że od jego wyników w nauce zależy zdrowie i szczęście matki. Średnio zdolny, ale bardzo wytrwały uczeń drugiej klasy. Traci zdrowie starając się wypełnić zadania narzucane mu przez niemiecką szkołę; słabo mówi po niemiecku i ma polski akcent, co jest jedną z głównych przyczyn jego szkolnych niepowodzeń. Ma problem ze zrozumieniem dwóch... więcej



Michaś jako ofiara szkoły zaborczej

Michaś jest głównym bohaterem dziecięcym noweli Henryka Sienkiewicza Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela. Pojawia się we wspomnieniach snutych rok po śmierci chłopca przez jego korepetytora pana Wawrzynkiewicza. Michaś jest bohaterem, którego młode życie zostało zniszczone przez realia zaborczej szkoły niemieckiej. Mimo całego dobra i wytrwałości tej postaci, nie udało mu się sprostać wymaganiom niemieckich nauczycieli. Poznajemy... więcej



Gatunek i kompozycja utworu

Utwór Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela należy do gatunku noweli. W twórczości Henryka Sienkiewicza należy do grupy nowel z bohaterem dziecięcym. W utworze możemy wyróżnić typowe elementy budowy noweli, czyli ekspozycję wprowadzającą czytelników w akcję utworu, punkt kulminacyjny i rozwiązanie akcji. Urozmaicenie klasycznej konstrukcji noweli stanowi nadanie utworowi formy fragmentu z pamiętnika. Treść utworu, chociaż skupiona... więcej



Problematyka utworu

Problematyka omawianej noweli koncentruje się wokół problemów uczniów Polaków w szkole zaborczej. Bohaterem swojej noweli Sienkiewicz uczynił jednego z nich, Michasia. Wybór bohatera dziecięcego służył ukazaniu mechanizmów rządzących opisywanym środowiskiem. Dziecko, jako istota nie w pełni świadoma i bezbronna, pozwala doskonale ukazać tragizm człowieka uwikłanego w sytuację, na którą nie ma wpływu. Najważniejszym problemem poruszanym... więcej